واحد تله متری

واحد تله متری شرکت آب و فاضلاب استان قم

در سال 1379 مطالعات مربوط به راه­ اندازی سیستم تله­ متری در شرکت آب و فاضلاب استان قم آغاز شد. در ابتدا ایستگاه پمپاژ شکوهیه به عنوان پایلوت تحت مطالعه قرار گرفت. پس از پیاده ­سازی تله ­متری در این ایستگاه، تا سال 1384 سایر مجموعه­ های آب­رسانی که شامل ایستگاه پمپاژ سالاریه، چاه­ های علی­آباد، تصفیه­خانه آب و چاه­ های شهری می­شدند به تله­ متری پیوستند. نخستین بار در چاه­های علی­آباد RTU مورد استفاده قرار گرفت. سال 1385 نقاط فوق ­الذکر به هم لینک شدند. از سال 85 تا 86 اقداماتی در خصوص پایداری شبکه صورت گرفت و از سال 86 به بعد اقدامات اصلاحی و تکمیلی انجام شده و در حال انجام است.

در شهر قم تمامي تأسيسات، اعم از چاه‌ها، ايستگاه‌هاي پمپاژ، شیرهای فشارشکن، مخازن ذخيره، تصفيه‌خانه آب و ... (كه در شعاع حدود 80 كيلومتر پراكنده هستند) به طور محلي و از راه دور پایش و كنترل مي‌شوند. در ادامه برخی اطلاعات کمی و کیفی تحت پایش آورده شده است.

اطلاعات کمی:

این اطلاعات شامل مقدار کمی پارامترها و وضعیت تجهیزات است از جمله:

  1. وضعیت روشن و خاموش بودن تجهیزات الکتریکی
  2. مقدار پارامترهای الکتریکی (ولتاژ، جریان، ضریب توان و ...)
  3. فشار آب
  4. ارتفاع مخازن
  5. دبی لحظه‌ای و تجمعی
  6. وضعیت و میزان باز و بسته بودن شیرهای دارای عملگر برقی
  7. امکان مشاهده داخل ایستگاه‌های پمپاژ از طریق ارتباط ویدیویی

اطلاعات کیفی:

این اطلاعات شامل مقدار کلر باقیمانده، PH، EC، کدورت و دمای هواست که به صورت لحظه‌ای قابل مشاهده است.

در ابتدای کار، فشارشکن‌ها توسط مسؤول تنظیم شبکه به صورت دستی تنظیم و بهره برداری می‌شد. با راه‌اندازی سیستم تله‌متری شبکه امکان مشاهده فشار ورودی و خروجی فشارشکن‌ها به وجود آمد. پس از مدتی به دلیل موقعیت نامناسب برخی فشارشکن‌ها و فاصله مکانی آن‌ها از یکدیگر، و نیز کمبود نیروی انسانی، نیاز به کنترل فشار شکن‌ها با استفاده از کنترل‌گر از مرکز کنترل احساس شد. به همین دلیل طراحی اولیه جهت ساخت موتور کنترل‌گر فشارشکن، انجام و یک نمونه اولیه توسط پرسنل شرکت آب و فاضلاب قم ساخته شد. این دستگاه روی یکی از فشارشکن‌ها نصب و آزمایش شد. بدین ترتیب امکان فرمان‌دادن به فشارشکن جهت باز و بسته شدن پایلوت و مشاهده تأثیر آن روی فشار ورودی و خروجی به وجود آمد. در مراحل بعدی این کنترل‌گر بر روی برای فشارشکن‌های مختلف سطح شهر نصب شد.

از نکات بسیار مهم و منحصر به فرد در تله‌متری آبفای قم، پیاده‌سازی کنترلر PID در سیستم کنترل فشارشکن‌ها است.

در خصوص نرم‌افزار مرکز کنترل به برخی از قابلیت‌های زیر می­توان اشاره کرد:

  • فارسی بودن
  • قابلیت کنترل و نمایش تمامی اطلاعات
  • دارای محیط گرافیکی مناسب(User Friendly)
  • قابلیت توسعه
  • قابلیت اتوماسیون
  • ثبت اطلاعات و وقایع
  • پارامتریک بودن (در صورت اضافه شدن سنسور قابلیت پشتیبانی آن را داشته باشد)
  • دارای سطوح دسترسی
  • قابلیت ارتباط با سایر نرم‌افزارها (نرم‌افزار باید بانک‌های اطلاعاتی استاندارد مانند SQL و MySQL را پشتیبانی کند تا نرم‌افزار های دیگری مانند نرم افزارهای PM و GIS بتوانند از اطلاعات ذخیره شده در آن استفاده کنند)
  • قابلیت گزارش‌گیری طبق درخواست کاربران
  • پشتیبانی از استاندارد های OPC (حداقل پشتیبانی از OPC DA )
  • پشتیبانی از پروتکل‌هایی مانند Modbus، Fieldbus و ... در صورت نیاز
  • قابلیت کار در بستر TCP/IP و پشتیبانی از پروتکل‌های TCP و UDP
  • امکان ارتباط با سایر نرم‌افزارها از طریق وب سرویس

طرح موبایل‌تله‌متری در راستای بهبود بهره‌برداری و کنترل دقیق‌تر مدیران مربوطه بر سامانه آب‌رسانی طراحی و اجرا شد. این نرم افزار شامل دو بخش است.

  • نرم افزار نصب‌شده بر روی گوشی تلفن همراه که امکان دریافت و تنظیم اطلاعات درخواستی را به کاربر می‌دهد. (این نرم افزار درگوشی‌های فاقد سیستم عامل، قابلیت‌های کمتری در اختیار کاربر قرار می‌دهد.)

نرم‌افزار نصب‌شده بر روی سرور که پس از شناسایی شماره تلفن همراه، وظیفه پاسخ‌دهی به پیام‌های رسیده را بر عهده دارد.